Oinarrizko gaitasunak: Hizkuntza-komunikaziorako gaitasuna.

Hauek dira gure egungo Hezkuntza Legeak ezarritako oinarrizko gaitasunak:

•  Hizkuntza-komunikaziorako gaitasuna.

•  Matematikarako gaitasuna.

•  Zientzia-, teknologia- eta osasun-kulturarako gaitasuna.

•  Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna.

•  Gizarterako eta herritartasunerako gaitasuna.

•  Giza eta arte-kulturarako gaitasuna.

•  Ikasten ikasteko gaitasuna.

•  Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna.

Oinarrizko gaitasun hauetan azpimarragarriena hizkuntza-komunikaziorako gaitasuna dela deritzot, zeinak barnean hartzen duen haurraren hizkuntzaren erabilera, bai eta entzuteko, hitz egiteko, irakurtzeko eta idazteko  trebetasunen  garapena  ere.  Hizkuntzak  pentsamendua eraikitzen du, eta ideiak, sentimenduak eta gertakariak adierazteko eta interpretatzeko bidea da. Errealitatea ulertzeko, eta pentsamendua, emozioak eta portaera autorregulatzeko bidea ere bada, ama-hizkuntzan nahiz beste hizkuntza batean.

Komunikaziorako, ezagutzarako eta hausnarketarako tresna da hizkuntza. Aldi berean, besteekin eta ingurune fisiko, sozial eta kulturalarekin loturak eta harremanak egiteko eta ikasteko funtsezko tresna ere bada.

Hizkuntzaren bitartez besteen bizikide gara, sentimenduak eta nahiak adierazten dira, gatazkak konpontzen dira, ideiak eta iritziak alderatzen eta proposatzen dira –besteenak errespetatuz–, eta norberarenak ez bezalako kulturak ezagutzen dira.

Aurkezten zaizkien komunikazio-aukeren bitartez haurrek abilezia hauek garatzen dituzte: ahozko adierazpena zabaldu eta aberastu, eta hizkuntzaren funtzioak eta ezaugarriak identifikatu. Haurrek komunikazio-gertaeretan parte hartzen dutenean, esperientziei eta ideiei buruz hitz egiten dute, besteek zer esaten duten entzuten dute, eta elkarri eragiten ikasten dute. Horrelakoetan, norberaren eta gizartearen beharrak asetzeko funtsezko elementu den aldetik hautematen dute hizkuntza.

Hitz egiteko eta entzuteko gaitasuna indartu egiten da, komunikazio-aukerak ugaritzen badira. Haurrek hainbat modutan har dezakete parte komunikazio-aukera horietan:

•  Istorio bat edo asmatutako nahiz egiazko gertakari bat kontatuz, eta ahalik eta informazio leial eta zehatzena emateko, objektuak, pertsonak, lekuak eta uneak deskribatuz. Ahozko narrazioa lagungarria da behaketa, oroimena, imajinazioa, sormena, lexikoa eta sekuentziatutako gogoeta garatzeko.

•  Kanpoko sentimenduei eta gertakariei buruz hitz eginez, eta aldi berean, lankidetzarako jarrera garatuz, konponbideak bilatzeko. Elkarrizketak berekin dakar

hainbat abilezia garatzea; besteak beste, entzutea, ulermena, eta galderen eta haien

erantzunen formulazioa.

•  Nork bere ideiak, eskuratutako ezagutzak, prozesu baten urratsak eta gai bati buruzko iritzi pertsonalak jolasa edo esperimentua balitz bezala adieraziz. Praktika horrek berekin dakar bakoitzak pentsatzen duena adierazteko edo frogatzeko arrazoitzea eta esamoldeak bilatzea, akordioak eta desakordioak adieraztea, eta esperientzian oinarritutako ondorioak ateratzea. Hori guztia argudioaren oinarrian dago, konbentzitzeko metodoa den aldetik.

Irakasle izango garen aldetik garrantzitsua iruditzen zait azaldu dudanaren berri izatea eta haurrei modu egoki eta atsegin batean irakastea nire ustez oinarrizkoena den gaitasuna.